अर्थ प्रणाली 
काठमाडौं । नेपालको शैक्षिक क्षेत्रले एक ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेको छ। नेपाल अर्थशास्त्र ओलम्पियाड (NEO) का अध्यक्ष अर्जुन सापकोटा प्रतिष्ठित अन्तर्राष्ट्रिय अर्थशास्त्र ओलम्पियाड (IEO) को कार्यकारी बोर्ड सदस्यका रूपमा नियुक्त भएका छन् । यो नियुक्तिले विश्व अर्थशास्त्र शिक्षा समुदायमा नेपालको उपस्थितिलाई थप सुदृढ र सम्मानित बनाएको दाबी गरिएकाे छ। यसलाई नेपालको शैक्षिक र आर्थिक क्षेत्रमा एक उल्लेखनीय कोसेढुङ्गाका रूपमा हेरिएको छ।
नेपाल अर्थशास्त्र ओलम्पियाड एक प्रतिष्ठित शैक्षिक प्लेटफर्म हो, जसले सन् २०१९ देखि निरन्तर रूपमा नेपालभरका माध्यमिक तथा उच्च माध्यमिक तहका विद्यार्थीहरूमाझ अर्थशास्त्र, वित्तीय साक्षरता, नीति विश्लेषण र व्यवसायिक सोचको विकास गर्ने उद्देश्यले राष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताहरू आयोजना गर्दै आएको छ। यस संस्थाले सयौँ नेपाली विद्यार्थीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा प्रतिस्पर्धा गर्नका लागि आवश्यक ज्ञान, सीप र अवसर प्रदान गर्दै नेपाललाई विश्व शैक्षिक नक्सामा स्थापित गराउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
यसै सन्दर्भमा संस्थाका अध्यक्ष सापकोटाको अन्तर्राष्ट्रिय अर्थशास्त्र ओलम्पियाडको कार्यकारी बोर्डमा भएको नियुक्तिलाई केवल व्यक्तिगत सम्मानका रूपमा मात्र नभई नेपालको सम्पूर्ण युवा पुस्ता र शैक्षिक अभियानको गौरवका रूपमा लिइएको छ। उनी लामो समयदेखि नेपालमा आर्थिक शिक्षाको प्रवर्द्धन, युवा सशक्तीकरण र अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक सहकार्य विस्तारका लागि सक्रिय रूपमा लागि पररेका छन्। सापकोटाको यो उपलब्धिले नेपालको शैक्षिक आवाजलाई विश्वव्यापी मञ्चमा पुर्याउने सपनालाई साकार पारेको छ र भविष्यमा नेपाली विद्यार्थीहरूका लागि थप अवसरहरूको ढोका खोलेको छ।
आफ्नो नियुक्तिपछि प्रतिक्रिया दिँदै अध्यक्ष सापकोटाले भने, “यो नियुक्ति मेरो व्यक्तिगत सम्मान मात्र होइन, यो त नेपालका तीक्ष्ण विद्यार्थीहरू, हाम्रा सहकर्मीहरू र समग्र शैक्षिक अभियानको सामूहिक उपलब्धि हो। अब हाम्रो साझा उद्देश्य नेपालका विद्यार्थीहरूलाई विश्वस्तरीय अर्थशास्त्र प्रतिस्पर्धामा अग्रणी र अब्बल बनाउनु हो। हामी विश्वलाई नेपाली युवाको बौद्धिक क्षमता देखाउन चाहन्छौँ।”
यसै ऐतिहासिक अवसरसँगै नेपाल अर्थशास्त्र ओलम्पियाडले आफ्नो आगामी संस्करण ‘NEO २०२६’ का लागि दर्ता खुला भएको समेत घोषणा गरेको छ। यो वर्षको संस्करणलाई अझ वृहत् र प्रभावकारी बनाउँदै देशभरका विद्यार्थीहरूलाई क्षेत्रीय चरण (Regional Round) मार्फत सहभागी हुने अवसर प्रदान गरिनेछ। संस्थाका अनुसार यस चरणको दर्तामा कुनै सीमा तोकिने छैन र इच्छुक विद्यार्थीहरूले स्वतन्त्र रूपमा आवेदन भर्न सक्नेछन्, जसले गर्दा देशको कुना-कुनाबाट प्रतिभाहरूले अवसर पाउनेछन्।
दर्ता प्रक्रिया पूरा गरेपछि, सम्पूर्ण आवेदक विद्यार्थीहरूले एक अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको छनोट परीक्षा (Selection Exam) मा सहभागी हुनुपर्नेछ। उक्त परीक्षामा उनीहरूको अर्थशास्त्र, वित्तीय ज्ञान र तार्किक क्षमताको मूल्याङ्कन गरिनेछ। सो परीक्षाबाट उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने ३०० जना विद्यार्थीहरूलाई मात्र विशेष रूपमा छनोट गरी अर्को चरणमा प्रवेश गराइनेछ।
छनोट भएका यी ३०० विद्यार्थीहरूलाई तीन महिनासम्म चल्ने विशेष बन्द-क्याम्प (Closed Training Camp) मा सहभागी गराइनेछ। यो बन्द-क्याम्प नेपालको शैक्षिक इतिहासमा हालसम्मकै सबैभन्दा व्यवस्थित, गहन र व्यवहारिक प्रशिक्षण कार्यक्रममध्ये एक हुने आयोजकको दाबी छ। यस क्याम्पमा सहभागीहरूलाई सैद्धान्तिक ज्ञान मात्र नभई, व्यवहारिक अर्थशास्त्र, नीति निर्माण प्रक्रिया, प्रभावकारी प्रस्तुतीकरण कला, जटिल समस्या समाधान, वित्तीय विश्लेषण र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धाका लागि आवश्यक पर्ने अन्य विशिष्ट सीपहरू सिकाइनेछन्। उनीहरूले यस अवधिभर राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिप्राप्त प्रशिक्षकहरूबाट प्रत्यक्ष मार्गदर्शन प्राप्त गर्नेछन्।
संस्थाका निर्देशक अंकित सुबेदीका अनुसार छनोट भएका यी विद्यार्थीहरूले नेपालका विभिन्न विद्यालय, समुदाय र प्रदेशहरूको प्रतिनिधित्व गर्नेछन्। यस बन्द-क्याम्पबाट पनि उत्कृष्ट भएका विद्यार्थीहरूले नेपाललाई पाँचवटा विभिन्न प्रतिष्ठित अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्ने सुनौलो अवसर पाउनेछन्। यो अवसरले उनीहरूलाई विश्वका प्रमुख अर्थशास्त्रीहरू, नोबेल पुरस्कार विजेताहरू, अनुसन्धानकर्ताहरू र नीति निर्माताहरूसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने र अमूल्य अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव हासिल गर्ने अवसर प्रदान गर्नेछ।
नेपाल अर्थशास्त्र ओलम्पियाडले जारी गरेको आधिकारिक वक्तव्यमा भनिएको छ, “हामी नेपालको युवा पुस्तालाई विश्व स्तरमा आर्थिक दृष्टिकोण, विश्लेषणात्मक सोच र नीतिगत समझका साथ अघि बढाउने महान लक्ष्यमा छौं। अध्यक्ष अर्जुन सापकोटाको अन्तर्राष्ट्रिय नियुक्तिले नेपालका विद्यार्थीहरूको आत्मविश्वास र प्रेरणालाई अझ बलियो बनाएको छ। हामी विश्वस्त छौँ, हाम्रा विद्यार्थीहरूले विश्व मञ्चमा नेपालको नाम उँचो राख्नेछन्।”
NEO २०२६ को दर्ता प्रक्रिया हालै सुरु गरिएको छ। इच्छुक विद्यार्थीहरूले नेपाल अर्थशास्त्र ओलम्पियाडको आधिकारिक वेबसाइट वा सम्बन्धित विद्यालयमार्फत आवेदन दिन सक्नेछन्। क्षेत्रीय चरणमा दर्ता गर्न कुनै सीमा नरहेकाले, अर्थशास्त्र र वित्तीय क्षेत्रमा रुचि राख्ने सबै विद्यार्थीहरूलाई यस अभूतपूर्व अवसरको फाइदा उठाउन र सक्रिय रूपमा सहभागी हुन संस्थाले अनुरोध गरेको छ।
अर्जुन सापकोटाको यो अन्तर्राष्ट्रिय नियुक्ति र NEO २०२६ को औपचारिक उद्घाटनले नेपालको आर्थिक शिक्षामा एक नयाँ अध्याय सुरु गरेको छ। यो केवल सापकोटाको व्यक्तिगत सफलता मात्र होइन, बरु सही अवसर र मार्गदर्शन पाएमा नेपाली युवाहरूले विश्वमा चम्कन सक्छन् भन्ने कुराको प्रमाण हो। यो सम्पूर्ण नेपाली विद्यार्थीहरूका लागि एक प्रेरणादायी उपलब्धि भएकाे बताइएकाे छ ।
