अर्थ प्रणाली 
काठमाडौं । अर्थमन्त्री विष्णुुप्रसाद पौडेलले जलवायुु परिवर्तन र व्यापारमा दिगोपनाका मुद्दा कुनै मुलुक विशेषको भन्दा पनि विश्वव्यापी साझा मुद्दा रहेकाले सबै मुलुकहरु मिलेर समाधान गर्नेतर्फ लाग्नुुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन् । विश्व व्यापार संगठन(डूुव्लुुटियो) र काठमाडौं विश्वविद्यालयले आयोजना गरेको ‘‘दक्षिण एसियामा जलवायु परिवर्तन र व्यापारमा दिगोपना विषयक’’ तेस्रो वार्षिक सम्मेलनको उद्घाटन गदै अर्थमन्त्री पौडैलले नेपाल जलवायु परिर्तनको उच्च जोखिममा रहेकाले यसको असर आर्थिक, सामाजिक एवम् पूर्वाधार विकासका क्षेत्रमा समेत स्पष्ट देखिएको बताए । कम जोखिमयुक्त व्यापार पूर्वाधार विकास गर्न र उत्पादन केन्द्रहरुको समेत विकेन्द्रीकरण गरी आपूर्ति श्रृंखलामा समेत विविधिकरण गर्न आवश्यक रहेको उनको भनाई छ ।
दक्षिण एसियाली मुलुकमा जलवायु परिवर्तनले सिर्जना गरेको चुनौती र आगामी दिनमा लिनुपर्ने रणनीतिका विषयमा नीति निर्माता, अनुसन्धानकर्ता र निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिवीच छलफल गर्न सम्मेलनमार्फत ठूलो सहयोग पुुग्ने अर्थमन्त्रीको विश्वास रहेको छ ।
जलवायु परिवर्तनबाट नेपाललाई परेको असर र प्रभावको तुलनामा जलवायु परिवर्तनमा नेपालको भूमिका नगण्य रहेकाले नेपालले आफ्नो स्रोत र साधनले संभव भएसम्म जलवायु उत्सर्जन न्यूनीकरण र अनुकूलनका लागि गरेको प्रयास प्राथमिकताका साथ राख्न आवश्यक रहेको उनको भनाई छ । ठूलो लगानीमा निर्माण गरेका पुर्वाधारका संरचनाहरुमा वर्षेनी आउने प्राकृतिक विपत्ति बाढी,पहिरो, भूकम्पका कारण हुने नोक्सानीबाट आपूूर्ति श्रृंखलामा पर्ने अवरोधलाई समेत ध्यानमा राखी जलबायुुमैत्री विकास प्रक्रियामा क्रियाशिलता लिनुुपर्ने उनको भनाई छ ।
आर्थिक वृद्धिको इन्जिनको रुपमा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा समेत जलवायु परिवर्तनले प्रतिकुल प्रभाव पारेकाले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको दिगोपनाका लागि जलवायु परिवर्तनका मुद्दालाई सम्बोधन गर्ने सन्दर्भमा यस सम्मेलनले उपयोगी हुने अर्थमन्त्रीको भनाई छ ।
विश्व अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण हिस्साको रुपमा रहेको दक्षिण एसिया क्षेत्रमा आर्थिक वृद्धि र यसको दिगोपना तथा खाद्य सुरक्षामा जलवायु परिवर्तनले चुनौती खडा गरेको बताउदेै अर्थमन्त्री पौडेलले जलवायु परिवर्तनको प्रभावले ठूलो आर्थिक एवम् सामाजिक विषमता सिर्जना गर्न सक्नेतर्फ सबै सजग हुनुपर्ने धारणा राखे ।
दक्षिण एसिया कृषि उत्पादन र यसको व्यापारका लागि महत्वपूर्ण हिस्सा भएकाले जलवायु परिवर्तनका कारण कृषि क्षेत्रमा आएको र आउन सक्ने चुनौतीलाई सामना गर्ने गरी जलबायुु स्मार्ट कृषिको प्रभावकारी कार्यान्वयनको रणनीति बनाउन आवश्यक रहेको उनको भनाई छ ।
जलवायु परिवर्तनले प्रचुर सम्भावना भएको स्वच्छ उर्जाको उत्पादन, विकास एवम् अन्तर क्षेत्रीय व्यापारमा समेत असर पार्ने भएकाले असर न्यूनीकरणमा अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी र सहयोग उत्तिकै आवश्यक रहेको उनको भनाई छ ।
सम्मेलनमा जलवायु परिवर्तनको जोखिम कम गर्दै दक्षिण एसिया क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा दिगोपना ल्याउने विषयमा गहन छलफल र विचार विमर्श हुनेछ र सरकारलाई समेत महत्वपूर्ण सुझाव प्राप्त हुने उनको भनाई छ ।
